(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

ద్రోణపర్వ - అధ్యాయ 099

॥ శ్రీః ॥
7.99. అధ్యాయః 099
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Topics
అర్జునేన రణాంకణే హయాప్యాయనాయ శరైః సరోనిర్మాణం॥ 1 ॥ తథా శరమయవేశ్మనిర్మాణం॥ 2 ॥
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Text

సంజయ ఉవాచ। 7-99-0x(4516)(48585)
`వర్తమానే తదా యుద్ధే ద్రోణస్య సహ పాండుభిః'।
పరివర్తమాన ఆదిత్యే తత్ర సూర్యే చ రశ్మిభిః।
రజసా కీర్యమాణాశ్చ మందీభూతాశ్చ కౌరవాః॥ 7-99-1(48586)
తిష్ఠతాం యుధ్యమానానాం పునరావర్తతామపి।
భజ్యతాం జయతాం చైవ జగామ తదహః శనైః॥ 7-99-2(48587)
తథా తేషు విషక్తేషు సైన్యేషు జయగృద్ధిషు।
అర్జునో వాసుదేవశ్చ సైంధవాయైవ జగ్మతుః॥ 7-99-3(48588)
రథమార్గప్రమాణం తు కౌంతేయో నిశితైః శరైః।
చకార యం చ పంథానం యయౌ తేన జనార్దనః॥ 7-99-4(48589)
యత్రయత్ర రథో యాతి పాండవస్య మహాత్మనః।
తత్రతత్రైవ దీర్యంతే సేనాస్తవ విశాంపతే॥ 7-99-5(48590)
రథశిక్షాం తు దాశార్హో దర్శయామాస వీర్యవాన్।
ఉత్తమాధమమధ్యాని మండలాని విదర్శయన్॥ 7-99-6(48591)
తే తు నామాంకితా బాణాః కాలజ్వలనసన్నిభాః।
స్నాయునద్ధాః సుపర్వాణః పృథవో దీర్ఘగామినః॥ 7-99-7(48592)
వైణవాశ్చాయసాశ్చోగ్రా గ్రసంతో వివిధానరీన్।
రుధిరం పతగైః సార్ధం ప్రాణినాం పపురాహవే॥ 7-99-8(48593)
రథస్థితోఽగ్రతః క్రోశం యానస్యత్యర్జునః శరాన్।
రథే క్రోశమతిక్రాంతే తస్య తే ఘ్నంతి శాత్రవాన్॥ 7-99-9(48594)
తార్క్ష్యమారుతరంహోభిర్వాజిభిః సాధువాహిభిః।
యథాఽగచ్ఛద్ధృషీకేశః కృత్స్నం విస్మాపయంజగత్॥ 7-99-10(48595)
న తథా గచ్ఛతి రథస్తపనస్య విశాంపతే।
నేంద్రస్య న తు రుద్రస్య నాపి వైశ్రవణస్య చ॥ 7-99-11(48596)
నాన్యస్య సమరే రాజన్గతపూర్వస్తథా రథః।
యథా యయావర్జునస్య మనోభిప్రాయశీఘ్రగః॥ 7-99-12(48597)
ప్రవిశ్య తు రణే రాజన్కేశవః పరవీరహా।
సేనామధ్యే హయాంస్తూర్ణం చోదయామాస భారత॥ 7-99-13(48598)
తతస్తస్య రథౌఘస్య మధ్యం ప్రాప్య హయోత్తమాః।
కృచ్ఛ్రేణరథమూహుస్తం క్షుత్పిపాసాసమన్వితాః॥ 7-99-14(48599)
క్షతాశ్చ బహుభిః శస్త్రైర్యుద్ధశౌండైరనేకశః।
మండలాని విచిత్రాణి విచేరుస్తే ముహుర్ముహుః॥ 7-99-15(48600)
హతానాం వాజినాగానాం రథానాం చ నరైః సహ।
ఉపరిష్టాదతిక్రాంతాః శైలాభానాం సహస్రశః॥ 7-99-16(48601)
`శ్రమేణ మహతా యుక్తాస్తే హయా వాతరంహసః।
మందవేగగతా రాజన్సంవృత్తాస్తత్ర సంయుగే'॥ 7-99-17(48602)
ఏతస్మిన్నంతరే వీరావావంత్యౌ భ్రాతరౌ నృప।
సహసేనౌ సమార్చ్ఛేతాం పాండవం క్లాంతవాహనం॥ 7-99-18(48603)
తావర్జునం చతుఃషష్ట్యా సప్తత్యా చ జనార్దనం।
శరాణాం చ శతైరశ్వానవిధ్యేతాం ముదాన్వితౌ॥ 7-99-19(48604)
తావర్జునో మహారాజ నవభిర్నతపర్వభిః।
ఆజఘాన రణే క్రుద్ధో మర్మజ్ఞో మర్మభేదిభిః॥ 7-99-20(48605)
తతస్తౌ తు శరౌఘేణ బీభత్సుం సహకేశవం।
ఆచ్ఛాదయేతాం సంరబ్ధౌ సింహనాదం చ చక్రతుః॥ 7-99-21(48606)
తయోస్తు ధనుషీ ముష్టౌ భల్లాభ్యాం శ్వేతవాహనః।
చిచ్ఛేద సమరే తూర్ణం భూయ ఏవ ధనంజయః।
అథాన్యైర్విశిఖైస్తూర్ణం ధ్వజౌ చ కనకోజ్జ్వలౌ॥ 7-99-22(48607)
అథాన్యే ధనుషీ రాజన్ప్రగృహ్య సమరే తదా।
పాండవం భృశసంక్రుద్ధావర్దయామాసతుః శరైః॥ 7-99-23(48608)
తయోస్తు భృశసంక్రుద్ధః శరాభ్యాం పాండునందనః।
ధనుషీ చిచ్ఛిదే తూర్ణం భూయ ఏవ ధనంజయః॥ 7-99-24(48609)
తథాన్యైర్విశిఖైస్తూర్ణం రుక్మపుంఖైః శిలాశితైః।
జఘానాశ్వాంస్తథా సూతౌ పార్ష్ణీ చ సపదానుగౌ॥ 7-99-25(48610)
జ్యేష్ఠస్య చ శిరః కాయాత్క్షురప్రేణ న్యకృంతత।
స పపాత హతః పృథ్వ్యాం వాతరుగ్ణ ఇవ ద్రుమః॥ 7-99-26(48611)
విందం తు నిహతం దృష్ట్వా హ్యనువిందః ప్రతాపవాన్।
హతాశ్వం రథముత్సృజ్య గదాం గృహ్య మహాబలః॥ 7-99-27(48612)
అభ్యవర్తత సంగ్రామే భ్రాతుర్వధమనుస్మరన్।
గదయా రథినాం శ్రేష్ఠో నృత్యన్నివ మహారథః॥ 7-99-28(48613)
అనువిందస్తు గదయా లలాటే మధుసూదనం।
స్పష్ట్వా నాకంపయత్క్రుద్ధో మైనాకమివ పర్వతం॥ 7-99-29(48614)
తస్యార్జునః శరైః షడ్భిర్గ్రీవాం పాదౌ భుజౌ శిరః।
నిచకర్త స సంఛన్నః పపాతాద్రిచయో యథా॥ 7-99-30(48615)
తతస్తౌ నిహతౌ దృష్ట్వా తయో రాజన్పదానుగాః।
అభ్యద్రువంత సంక్రుద్ధాః కిరంతః శతశః శరాన్॥ 7-99-31(48616)
తానర్జునః శరైస్తూర్ణం నిహత్య భరతర్షభ।
వ్యరోచత యథా వహ్నిర్దావం దగ్ధ్వా హిమాత్యయే॥ 7-99-32(48617)
తయోః సేనామతిక్రంయ కృచ్ఛ్రాదివ ధనంజయః।
విబభౌ జలదం హిత్వా దివాకర ఇవోదితః॥ 7-99-33(48618)
తం దృష్ట్వా కురవస్త్రస్తాః ప్రహృష్టాశ్చాభవన్పునః।
అభ్యవర్తంత పార్థం చ సమంతాద్భరతర్షభ॥ 7-99-34(48619)
శ్రాంతం చైనం సమాలక్ష్య జ్ఞాత్వా దూరే చ సైంధవం।
సింహనాదేన మహతా సర్వతః పర్యవారయన్॥ 7-99-35(48620)
తాంస్తు దృష్ట్వా సుసంరబ్ధానుత్స్మయన్పురుషర్భః।
శనకైరివ దాశార్హమర్జునో వాక్యమబ్రవీత్॥ 7-99-36(48621)
శరార్దితాశ్చ గ్లానాశ్చ హయా దూరే చ సైంధవః।
కిమిహానంతరం కార్యం సాధిష్ఠం తవ రోచతే॥ 7-99-37(48622)
బ్రూహి కృష్ణ యథాతత్త్వం త్వం హి ప్రాజ్ఞతమః సదా।
భవన్నేత్రా రణే శత్రూన్విజేష్యంతీహ పాండవాః॥ 7-99-38(48623)
మమ త్వనంతరం కృత్యం యద్వై తత్త్వం నిబోధ మే।
హయాన్విముచ్య హి సుఖం విశల్యాన్కురు మాధవ॥ 7-99-39(48624)
సంజయ ఉవాచ। 7-99-40x(4517)
ఏవముక్తస్తు పార్థేన కేశవః ప్రత్యువాచ తం।
మమాప్యేతన్మతం పార్థ యదితం తే ప్రభాషితం॥ 7-99-40(48625)
అర్జున ఉవాచ। 7-99-41x(4518)
అహమావారయిష్యామి సర్వసైన్యాని కేశవ।
త్వమప్యత్ర యథాన్యాయం కురు కార్యమనంతరం॥ 7-99-41(48626)
సంజయ ఉవాచ। 7-99-42x(4519)
సోఽవతీర్య రథోపస్థాదసంభ్రాంతో ధనంజయః।
గాండీవం ధనురాదాయ తస్థౌ గిరివివాచలః)॥ 7-99-42(48627)
తమభ్యధావన్క్రోశంతః క్షత్రియా జయకాంక్షిణః।
ఇదం ఛిద్రమితి జ్ఞాత్వా ధరణీస్థం ధనంజయం॥ 7-99-43(48628)
తమేకం రథవంశేన మహతా పర్యవారయన్।
వికర్షంతశ్చ చాపాని విసృజంతశ్చ సాయకాన్॥ 7-99-44(48629)
శస్త్రాణి చ విచిత్రాణి క్రుద్ధాస్తత్ర వ్యదర్శయన్।
ఛాదయంతః శరైః పార్థం మేఘా ఇవ దివాకరం॥ 7-99-45(48630)
అభ్యద్రవంత వేగేన క్షత్రియాః క్షత్రియర్షభం।
నరసింహం రథోదారాః సింహం మత్తా ఇవ ద్విపాః॥ 7-99-46(48631)
తత్ర పార్థస్య భుజయోర్మహద్బలమదృశ్యత।
యత్క్రుద్ధో బహులాః సేనాః సర్వతః సమవారయత్॥ 7-99-47(48632)
అస్త్రైరస్త్రాణి సంవార్య ద్విషతాం సర్వతో విభుః।
ఇషుభిర్బుభిస్తూర్ణం సర్వానేవ సమావృణోత్॥ 7-99-48(48633)
తత్రాంతరిక్షే బాణానాం ప్రగాఢానాం విశాంపతే।
సంఘర్షేణ మహార్చిష్మాన్పావకః సమజాయత॥ 7-99-49(48634)
తత్రతత్ర మహేష్వాసైః శ్వసద్భిః శోణితోక్షితైః।
హయైర్నాగైశ్చ సంభిన్నైర్నదద్భిశ్చారికర్శన॥ 7-99-50(48635)
సంరబ్ధైశ్చారిభిర్వీరైః ప్రార్థయద్భిర్జయం మృధే।
ఏకస్థైర్బహుభిః క్రుద్ధైరూష్మేవ సమజాయత॥ 7-99-51(48636)
శరోర్మిణం ధ్వజావర్తం నాగనక్రం దురత్యయం।
పదాతిమత్స్యకలిలం శంఖదుందుభినిఃస్వనం॥ 7-99-52(48637)
అసంఖ్యేయమపారం చ రజో నీరమతీవ చ।
ఉష్ణీషకమఠం ఛత్రపతాకాఫేనమాలినం॥ 7-99-53(48638)
రథసాగరమక్షోభ్యం మాతంగాంగశిలాచితం।
వేలాభూతస్తదా పార్థః పత్రిభిః సమవారయత్॥ 7-99-54(48639)
[ధృతరాష్ట్ర ఉవాచ। 7-99-55x(4520)
అర్జునే ధరణీం ప్రాప్తే హయహస్తే చ కేశవే।
ఏతదంతరమాసాద్య కథం పార్థో న ఘాతితః॥ 7-99-55(48640)
సంజయ ఉవాచ। 7-99-56x(4521)
సద్యః పార్థివ పార్థేన నిరుద్ధాః సర్వపార్థివాః।
రథస్థా ధరణీస్థేన వాక్యమచ్ఛాందసం యథా॥ 7-99-56(48641)
స పార్థః పార్థివాన్సర్వాన్భూమిస్థోపి రథస్థితాన్।
ఏకో నివారయామాస లోభః సర్వగుణానివ॥] 7-99-57(48642)
తతో జనార్దనః సంఖ్యే ప్రియం పురుషసత్తమం।
అసంభ్రాంతో మహాబాహురర్జునం వాక్యమబ్రవీత్॥ 7-99-58(48643)
ఉదపానమిహాశ్వానాం నాలమస్తి రణేఽర్జున।
పరీప్సంతే జలం చేమే పేయం న త్వవగాహనం॥ 7-99-59(48644)
ఇదమస్తీత్యసంభ్రాంతో బ్రువన్నస్త్రేణ మేదినీం।
అభిహత్యార్జునశ్చక్రే వాజిపానం సరః శుభం॥ 7-99-60(48645)
[హంసకారండవాకీర్ణం చక్రవాకోపశోభితం।
సువిస్తీర్ణం ప్రసన్నాంభః ప్రఫుల్లవరపంకజం॥ 7-99-61(48646)
కూర్మమత్స్యగణాకీర్ణమగాధమృషిసేవితం।
ఆగచ్ఛన్నారదమునిర్దర్శనార్థం కృతం క్షణాత్॥] 7-99-62(48647)
శరవంశం శరస్థూణం శరాచ్ఛాదనమద్భుతం।
శరవేశ్మాకరోత్పార్థస్త్వష్టేవాద్భుతకర్మకృత్॥ 7-99-63(48648)
తతః ప్రహస్య గోవిందః సాధుసాధ్విత్యథాబ్రవీత్।
శరవేశ్మని పార్థేన కృతే తస్మిన్మహాత్మనా॥ ॥ 7-99-64(48649)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ద్రోణపర్వణి జయద్రథవధపర్వణి చతుర్దశదివసయుద్ధే ఏకోనశతతమోఽధ్యాయః॥ 99 ॥

Mahabharata - Drona Parva - Chapter Footnotes

5-99-17 స్నాయునద్ధాః సూక్ష్మచర్మాగ్రగ్రథితాః॥
5-99-9 క్రోశం కోశముద్దిశ్య॥
5-99-25 సూతౌ సారథీ।
పాష్ణీం పృష్ఠరక్షౌ॥
5-99-30 అద్రిచయో నిరిశృంగం॥
5-99-49 ప్రగాఢానాం వ్యవగాఢానాం॥
5-99-54 వేలాభూతో మర్యాదారూపః॥
5-99-55 కుండలితాస్త్రయః శ్లోకాః ఝ. పాఠే ఏవ వర్తంతే॥
5-99-59 అలం పర్యాప్తం॥
5-99-60 అభిహత్య ఖాత్వా।
దాజిపానం అశ్వపానీయం॥
5-99-61 హంసకారండవాకీర్ణమిత్యాదియోగ్యతయా వర్ణనం॥
కుండలితౌ ద్వౌ శ్లోకౌ ఘ.ఝ.పాఠయోరేవ॥
5-99-63 వంశః శాలాధారకాష్ఠం। స్థూణా మధ్యస్తంభః॥
5-99-99 ఏకోనశతతమోఽధ్యాయః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.